روانشناسی کار
روانشناسی کار

در تعریف روانشناسی کار آمده است که روانشناسی کار زیر مجموعه ای از روانشناسی است که در آن رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان در رابطه با کار مورد بررسی و مطالعه قرار می گیرد. یک روانشناس کار با مطالعه بر روی کارکنان یک مجموعه می تواند مشکلات مختلف را شناسایی کند و آن سازمان با رفع و رجوع این مشکلات می تواند بهره وری نیروهای خود را افزایش دهد. یعنی روانشناسی کار به نحوی عمل می کند که یک مجموعه یا سازمان بتواند نهایت بازدهی را از کارکنان خود دریافت کند. تعریف های علمی دیگری نیز از روانشناسی کار وجود دارد. از جمله این که روانشناسی کار در واقع کاربرد اصول روانشناسی در محل کار است و در آن عواملی که بر روی سازمان ها و مجموعه های مختلف تأثیر می گذارد بررسی می شوند.

 روانشناسی کار چه کارهایی انجام می دهد؟

در علم روانشناسی کار با استفاده از اصول و یافته های علم روانشناسی به رابطه بین انسان و کار او و چیز هایی که بر روی آن ها اثر می گذارد می پردازیم. در واقع هدف اصلی روانشناسی کار این است که با استفاده از علم روانشناسی بتواند گزاره ها و روابط منطقی میان انسان و کارش پیدا کند. در این صورت روانشناس می تواند مشکلاتی که در کارکنان و یا در محیط کار وجود دارد را شناسایی کرده و با رفع آن ها بازدهی مجموعه را بالا تر ببرد. اما روانشناسی کار صرفاً مربوط به رابطه‌ی انسان و کارش نیست و در این جا می توان گفت که در واقع به دو بخش تقسیم می شود. اول رابطه‌ی بین انسان و کارش بررسی می شود و در بخش دوم رابطه‌ی بین انسان های مختلف در محیط کار مورد بررسی قرار می گیرد و علل و مشکلات احتمالی شناسایی می شوند.

اهداف روانشناسی کار چیست؟

همانند تمامی گرایش ها و رشته های مختلف مربوط به روانشناسی، در روانشناسی کار هم اهداف مختلفی وجود دارد که در ادامه به آن ها می پردازیم. می توان یکی از مهم ترین اهداف روانشناسی کار را این هدف نامید که برای آن تلاش می کند که هر شرکت یا سازمانی، کالا یا خدماتی را تولید کند که در راستانی نیاز های اساسی و منطقی انسان باشد و در آن ها رفاه و ارزش های انسانی را نیز مد نظر قرار دهد. در مرحله‌ی بعدی همان طور که پیش از این نیز به آن اشاره شد،

این علم به کارایی و بازدهی فعالیت کارکنان سازمان ها و شرکت های مختلف می پردازد و با بررسی شرایط محیط و ارتباط میان کارکنان، مشکلات احتمالی را شناسایی می کند و آن ها را به سازمان گزارش می کند. روانشناس کار برای این که بتواند محیطی را خلق کند که در آن کارکنان بالاترین بازدهی را داشته باشند، لازم است تا شرایط خاصی را به وجود آورد. اول این که شرایطی را رقم بزند که در محیط کاری، کارکنان با علاقه و شور اشتیاق کار و فعالیت کنند. سپس مطمئن شود که در محیط کاری شأن و ارزش های انسانی حفظ می شود و ایمنی کارکنان هم به لحاظ جسمی و هم به لحاظ روحی تأمین شده است. و هم چنین اگر مشکل و مسئله‌ای میان کارکنان وجود دارد در همان محیط حل شود و شرایطی رقم بخورد که چنین مشکلاتی به حداقل برسند.

کاربردهای روانشناسی کار در محیط های کار

روانشناسی کار تلاش دارد تا با مطالعه بر روی متغیرها و شرایط موجود در هر کار، روابط بین آن ها را بشناسد و به درستی درک کند که تغییر هر کدام از این شرایط به صورت کلی چه تأثیری بر روی کار انسان می گذارد. بنا بر این روانشناسی کار به صورت علمی و مستدل تمامی عوامل مربوط به کار را بررسی می کند و دقیقاً می داند که چه چیزها یا چه کسانی برای یک کار معین مناسب اند. همین موضوع باعث می شود تا به این نتیجه برسیم که روانشناسان کار یکی از مهم ترین اشخاصی هستند که می توانند در تهیه و طراحی آزمون های استخدامی و یا طراحی سوال های مصاحبه استخدامی مشارکت داشته باشند. چرا که آن ها دقیقاً می دانند هر سازمان و شرکتی باید به دنبال چه چیزی باشد و با استفاده از این اطلاعات می توانند افراد مناسب را پیدا کنند. هم چنین توانایی های دیگر آن ها به خصوص استفاده از علم روانشناسی باعث می شود تا این توانایی را داشته باشند که بتوانند ویژگی های شخصی هر فرد را در کوتاه ترین زمان شناسایی کنند.

روانشناسی کار چه تغییراتی می تواند رقم بزند؟

از بحث های مهم دیگری که در روانشناسی کار مطرح می شود می توان به اصول انگیزشی اشاره کرد که در آن ها روانشناس بررسی می کند که چگونه می تواند انگیره را در بین کارکنان یک مجموعه یا سازمان افزایش دهد. در کنار افزایش انگیزه کارکنان هم چنین باید بررسی کرد که چگونه می توان روحیه‌ی همکاری و کار تیمی را در بین اعضای یک گروه برانگیخت و مشارکت آن ها را بالا برد. افزایش کار و روحیه‌ی تیمی یکی از مهم ترین مسائلی است که در روانشناسی کار امروز بررسی می شود و موضوع بسیار مهمی است که همه‌ی ارگان ها باید آن را جدی بگیرند و به آن توجه کنند.

هم چنین در بحث سلامت و بهداشت روان مسائل بسیار مهمی وجود دارد که باید در نظر گرفته شود. اضطراب و فشار روانی از مسائلی است که اگر در بین کارکنان یک مجموعه وجود داشته باشد، می تواند مشکلات زیادی بیافریند. بنا بر این یک روانشناس کار خوب وظیفه دارد تا بررسی این موضوع راهی را پیدا کند که بتواند فشار روحی بر روی کارکنان را کاهش دهد تا آن ها بتوانند با بالاترین بازدهی و کیفیت خود کار کنند. طبیعی است که انسان در آرامش کامل تنها می تواند بهترین نمایش خود را ارائه کند. روانشناسی کار در حوزه‌ی تغییر رفتارهای نامطلوب کارکنان نیز می تواند کمک شایانی به سازمان ها بکند. این علم می تواند بررسی کند که مشکلاتی نظیر فساد اداری از چه چیز یا جایی نشأت می گیرد و با شناسایی آن از این مشکل بزرگ که می تواند آفت بسیار جدی و بزرگی باشد جلوگیری کند.

دکتر اسدی متخصص در ارائه انواع مشاوره کار میباشد. جهت  رزرو وقت مشاوره کلیک کنید.

روانشناسی کار
روانشناسی کار